İNCELEME

Mustafa ÇELİK

Yeryüzünde kıyamete kadar; hem Allah’a teslim olan insanlar, hem de hevâlarını ilâh edinen kimseler birarada yaşayacaklardır. Bu hal, sünnetûllah’ın zaruri bir neticesidir. Elbette bu itikadi ihtilaf; siyasi, hukuki, ahlaki ve psikolojik problemleri beraberinde getiren bir ihtilaftır. İtikadi keyfiyete haiz olan velâyet hukukuna göre alimler ve amirler (umera), ‘insanlara iyilikleri emretmek ve onları kötülüklerden alıkoymak’için birbirleriyle yardımlaşmak zorundadırlar. Eğer ûlema ve ûmera vasfına haiz olan insanlar; gayr-i meşrû işlerle meşgul olurlarsa, yeryüzünde fesadın yayılması kaçınılmaz olur. Bütün muteber kaynaklarda, ûlema ile umera arasındaki münasebetlerin keyfiyeti üzerinde durulmuştur. Ulemanın acizliği, umeranın zulmü ve halkın cahilliği, değişik felâketlerin yaşanmasına sebeb olmuştur.